Kiedy Clay otrzymuje tajemniczą przesyłkę z kasetami magnetofonowymi jeszcze nie podejrzewa, że noc po ich otrzymaniu zmieni jego życie na zawsze. Te kasety bowiem, 13 stron nagrań, to 13 powodów dla których Hannah Baker popełniła samobójstwo. Lista osób i sytuacji, które pchnęły jego szkolną koleżankę do podjęcia tak drastycznej decyzji. Ale jest jeszcze coś. Kasety muszą trafić do wszystkich powiązanych ze śmiercią Hannah. Do wszystkich, o których opowiada na tajemniczych taśmach. Jeśli tak się nie stanie, drugi zestaw nagrań zostanie upubliczniony, a na jaw wyjdą wszystkie brudne postępki licealistów, co dla niektórych może mieć tragiczne skutki.
Najpierw usłyszałam o Netflixowej produkcji serialu 13 Reasons Why. Dopiero później dowiedziałam się, że powstaje on na podstawie książki Jaya Ashera, znanego mi już z całkiem dobrej książki Ty, ja i fejs. Zdecydowałam się przeczytać powieść zanim zacznę oglądać ekranizację. Nie zawiodłam się. 272 strony pochłonęłam w dwie noce. I do dziś nie mogę przestać o tej książce myśleć.
Narracja biegnie dwutorowo. Z jednej strony czytamy przemyślenia Claya i przemieszczamy się razem z nim po miasteczku, według mapy przygotowanej przez Hannah. Ale prym wiedzie głos dziewczyny, odtwarzany z - można już chyba powiedzieć - trochę archaicznych kaset magnetofonowych. Opowieść zaczynająca się całkiem niewinnie, ale każda sytuacja podsyca kolejne, buduje śnieżną kulę, która w końcu toczy się jak lawina, bez szans na zatrzymanie się. Zastosowanie dwóch czcionek - kursywy dla Hannah i zwykłej dla Claya, wplatanie myśli i posunięć chłopaka pomiędzy odtwarzane nagrania, a także użycie symboli:
nadaje fabule niezwykłej dynamiki. Takiej, która porywa czytelnika do reszty i nawet nie wiemy, kiedy przewracamy kolejne strony, ciekawi co stanie się za chwilę. 13 Powodów dotyka wielu problemów dorastającej młodzieży: poczucia odrzucenia, chęci bycia lubianym i akceptowanym, nie zawsze zdrowych relacji damsko-męskich, strachu, złych wyborów, a przede wszystkim samotności z własnym bólem i rozczarowaniem.
Czytałam wiele skrajnych opinii na temat powieści Jaya Ashera. Rozumiem doskonale, że ktoś mógł źle ją ocenić. Ja sama nie zapałałam sympatią do Hannah i tok jej myślenia czasami wydaje mi się dość samolubny i egocentryczny. Nie umniejsza to jednak cierpienia jakiego doznała przez - często zwyczajnie infantylne zachowania rówieśników i ich totalny brak refleksji nad własnymi czynami i płynącymi z nich konsekwencjami. Moja ocena książki nie jest negatywna. Bynajmniej. Jest to jedna z najlepszych książek (a szczególnie w gatunku Young Adult) jakie przeczytałam w ostatnich latach.
Wiem, że serial został fabularnie rozbudowany, a niektóre sytuacje totalnie zmienione, aby wprowadzić większy dramatyzm obrazu. Nie pozostaje mi nic innego jak odpalić Netflixa i porównać adaptację z pierwowzorem. A Wam zdecydowanie polecam zapoznanie się z książką zanim zaczniecie oglądać 13 Reasons Why. A jeśli nie planujecie oglądać? Cóż - powinniście dać książce szansę. Jestem pewna, że nie będziecie tego żałować.
