Kiedy sięgałam po tę książkę miałam dość wysokie oczekiwania. Beletrystyka historyczna jest według mnie gatunkiem dość trudnym, a ja jestem wymagającym czytelnikiem - chcę jak najwierniej oddanego ducha danej epoki i wstrzymania się od nadmiernego "podrasowywania" rzeczywistych wydarzeń. Emma Craigie wysoko postawiła poprzeczkę - próba opowiedzenia znanej chyba wszystkim tragicznej historii rodziny Goebbelsów oczami 12-letniej ulubienicy Hitlera, Helgi Goebbles, to duże wyzwanie. Autorka sprostała mu wręcz znakomicie.

Opis dni spędzonych w bunkrze jest przeplatany wcześniejszymi wspomnieniami Helgi oraz opowieściami z przeszłości jej rodziców, co pozwala czytelnikowi na lepsze zrozumienie kontekstu historycznego i poznanie rodziny Goebbelsów z bardziej ludzkiej strony, zapisanej w pamięci niewinnego acz bacznego obserwatora jakim jest mała dziewczynka. Właśnie ta bystrość spostrzeżeń małej narratorki, a jednocześnie dziecięca naiwność i czystość ujęły mnie w książce najbardziej. Opis rodzinnych tragedii oraz życia w Niemczech ogarniętych wojną, blisko Führera, z perspektywy niewinnego dziecięcego narratora robi na dorosłym czytelniku ogromne wrażenie. Tu trzeba czytać między słowami, między spostrzeżeniami małego człowieka nieprzesiąkniętego złem i nierozumiejącego wielu sytuacji, lecz intuicyjnie wyczuwającego fałsz dorosłych i zagrożenie ciężko wiszące w powietrzu.

Uzupełnieniem niekonwencjonalnie opisanej historii są prawdziwe fotografie osób, o których czytamy - Hitlera, Goebbelsów, Evy Braun, Traudl Junge i innych. Na końcu książki znajduje się postscriptum zawierające autentyczne listy pożegnalne państwa Goebbelsów do najstarszego syna, a także dokładny spis osób występujących w książce z krótką notką biograficzną.

Emma Craigie postanowiła dać głos dziewczynce, która znalazła się w samym centrum historycznych wydarzeń, której odebrano dzieciństwo i dorosłość, a także możliwość opowiedzenia o tym, co przeżyła w czasie swoich krótkich 12 lat życia. Dziewczynce, która zapłaciła najwyższą cenę fanatycznej hitlerowskiej ideologii. Tę książkę powinien przeczytać absolutnie KAŻDY.

Rok 1943. Rzym. Ciężarówka wypełnia się Żydami. W tłumie rodzina z małym synkiem. Los chce, że dostrzega ich Chiara. Ona jest jedynym ratunkiem dla Danielle - chłopca, który jeszcze nie rozumie, co się dzieje. Od tej chwili wszystko się zmienia. A konsekwencje tego jednego, rzymskiego świtu, wrócą do Chiary ze zdwojoną siłą za 30 lat...

Virginia Baily stworzyła powieść wielowątkową, głęboką, poruszającą i bardzo złożoną. To nie tylko historia ocalenia, ale i poszukiwania własnej tożsamości, opowieść o wielu różnych obliczach miłości i poświęcenia. Jest to powieść tajemnicza i zaskakująca. Bohaterowie Rzymskiego Poranka są świetnie wykreowani, miejsca akcji przepięknie opisane, miałam wrażenie, że wszystko tu jest dopieszczone. Dodatkowo autorka czaruje i urzeka czytelnika swoim niebanalnym stylem pisania i niedopowiedzeniami, które osobiście uwielbiam...

Na pewno nie jest to pozycja z gatunku lekkich, łatwych i przyjemnych, chociażby przez wielopoziomową narrację, retrospekcje, a także trudny temat II Wojny Światowej i holokaustu w tle. Jest to też powieść, po którą sięgamy z pewnymi oczekiwaniami, a zostajemy zupełnie zaskoczeni przez to jak się rozwija. Z tego względu nie chcę też zbyt wiele o niej pisać, by tym, którzy zdecydują się po nią sięgnąć, nie zepsuć efektu "wow", który sama odczułam podczas lektury. Jedno mogę  powiedzieć: to książka wzruszająca i piękna, na wiele skrajnych sposobów.

8/10

O tym jak wyglądał holokaust przeprowadzany przez nazistów na terenach Polski czytałam już wiele pozycji. Nigdy przedtem nie spotkałam się z książką opowiadającą jak to wyglądało w samych Niemczech. Do czasu kiedy sięgnęłam po książkę Marie Jalowicz Simon, Żydówki wychowanej w Berlinie, kobiety o niesamowitej woli istnienia.

Marie była piękną i młodą dziewczyną kiedy rozpętała się wojenna zawierucha. Jej matka zmarła przedwcześnie, ukochany ojciec zmarł, kiedy Marie dopiero wkraczała w dorosłość. Pozostawiona sama sobie, ufna jeszcze i naiwna, szybko zrozumiała jaki los czeka, prędzej czy później, wszystkich o żydowskich korzeniach. Inteligentna, błyskotliwa i sprytna dziewczyna robiła jednak wszystko co w jej mocy, by przeżyć. Od kryjówki do kryjówki, w aranżowanych związkach, a nawet opuszczając na jakiś czas Niemcy, kradła dni, które według niemieckich władz już dawno były jej policzone. 

Strach i cień śmierci wisiał wszędzie. Człowiek zaufany za chwilę mógł donieść i zdradzić. Źle rozegrana sytuacja czy rozmowa mogła być fatalna w skutkach. Głód już nie był obcy. Choroby trzeba było przetrwać mimo braku leków. Jednak Marie była niebywale odważna. Spotkała też na swojej drodze wielu życzliwych, choć często osobliwych ludzi. Nawet kilku niemieckich mundurowych okazało ludzką stronę.

Wybór był tylko jeden - żyć. Żyć i przeżyć. Nie było miejsca na moralne rozterki. Cokolwiek to oznacza i jakiekolwiek ma konsekwencje.

Żyłam w ukryciu jest niesłychanie cenna, nie tylko ze względów historycznych. Jest przerażającym, ale i fascynującym opisem życia Żydów w hitlerowskich Niemczech, świadectwem walki o własne istnienie, portretem ludzi złych, dobrych, omamionych, oślepionych, przerażonych, odważnych, zrezygnowanych. Jest zapisem bólu, upiornej wędrówki, ale i nadziei na wolność i lepsze jutro.

Pozycja jest świetnie zredagowana, czyta się ją szybko, wypiekami na policzkach. Idealnym dopełnieniem jest strona wizualna, czyli zdjęcia i skany dokumentów. 

Nie będę dawać książce oceny, gdyż ocenianie jej, byłoby oceną czyichś wspomnień, moralnych wyborów i krzywd, a tego jako recenzentka, a przede wszystkim czytelniczka, robić nie chcę. Z całego serca ją jednak polecam.